TÜFE ve alım gücü
Enflasyon hesaplama formülü
Son dönemin TÜFE endeksini ilk dönemin endeksine bölün. Sonuçtan 1 çıkarıp 100 ile çarpın.
Dönem enflasyonu (%)
(Son endeks ÷ İlk endeks − 1) × 100
Endeks 100’den 130’a çıkarsa
Örnek değerlerle (130 ÷ 100 − 1) × 100 = %30 enflasyon bulunur. Bunlar açıklama amaçlı değerlerdir, gerçekleşmiş oran değildir.
- Aynı sepetin yeni maliyeti
- 10.000 TL × 130 ÷ 100 = 13.000 TL
- Değişmeyen 10.000 TL’nin alım gücü
- 10.000 TL × 100 ÷ 130 = 7.692,31 TLİlk dönemin fiyatlarıyla ifade edilir. Alım gücü kaybı yaklaşık %23,08’dir; %30 değildir.
Aynı bazlı, karşılaştırılabilir TÜFE serisini kullanın. Aylık oran için önceki ayı, yıllık oran için önceki yılın aynı ayını karşılaştırın. On iki aylık ortalama farklı bir ölçüdür.
Aylık oranlar toplanmaz
İki ayın oranları %2 ve %3 ise bileşik artış: [(1,02 × 1,03) − 1] × 100 = %5,06.
Her ayın çarpanını sırayla çarpın. Yuvarlanmış aylık oranlar, endeks oranından küçük farklar üretebilir.
Excel’de nasıl yazılır?
A2’ye ilk endeksi, B2’ye son endeksi yazın. =B2/A2-1 formülünü yüzde biçiminde gösterin. 100 ve 130 için sonuç %30’dur. İlk endeks sıfır olamaz.
Gelecek için sabit oran varsayımı
Gelecek tutar = Bugünkü tutar × (1 + yıllık oran)ⁿ. Oranı ondalık yazın; n yıl sayısıdır.
Yıllık %20 varsayımıyla 10.000 × 1,20² = 14.400 TL. Bu bir senaryodur, tahmin veya geçmiş TÜFE hesabı değildir.
Enflasyon ve Alım Gücü Hesaplama →Araçta yıllık oranı kendiniz seçersiniz; geçmiş ayların TÜFE endeksleri otomatik alınmaz.